འདི་ག་ཚགས་པར་ཁང་དུ་དགེ་རྒྱས་ནས་གློག་འཕྲིན་འབྱོར་གསལ། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་། མངའ་རིས་ས་ཁུལ་དགེ་རྒྱས་རྫོང་དགེ་རྒྱས་གྲོང་རྡལ་སྣ་ཕུག་སྡེ་ཁུལ་གྱིས་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་བརྟེན་ནས་གཞི་རིམ་བཅོས་སྐྱོང་ལ་སྣེ་ཁྲིད་བྱ་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་ཀྱིས་ཏང་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་ལེགས་ཆ་བཅོས་སྐྱོང་གི་ཕན་ནུས་སུ་རྒྱུན་མཐུད་བསྒྱུར་ཏེ། “རྩ་འཛུགས་འཛུགས་སྐྱོང་དང་། དམངས་འཚོའི་ཞབས་ཞུ། ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས”བཅས་ཀྱི་གཙོ་གནད་ཆེན་པོ་གསུམ་ལ་དམིགས་ནས་འབྲོག་ཁུལ་བཅོས་སྐྱོང་གི་དཀའ་གནད་ནུས་ལྡན་ངང་བསལ་བ་རེད།
སྣ་ཕུག་སྡེ་ཁུལ་དུ་རྒྱམ་བུ་ཚོགས་ཆུང་དང་ལེབ་ཁྲ་ཚོགས་ཆུང་གཉིས་ཡོད་པར་ཁྱོན་དུད་ཚང་178ཀྱི་མི་619ཡོད་པ་རེད། ས་ཁོངས་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། སྡོད་གནས་ཁ་ཐོར་བ། རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་ཞན་པ་བཅས་ཀྱིས་རྐྱེན་པས་སྐབས་ཤིག་རིང་བཅོས་སྐྱོང་ལ་འགྲན་སློང་ཆེན་པོ་འཕྲད་ཡོད། དེར་བརྟེན་སྡེ་ཁུལ་གྱིས“སྡེ་ཁུལ་ཏང་ཀྲི་པུའུ་དང་། ‘ཨུ་ལྷན་གཉིས’ཀྱི་ཚན་ཁག དྲ་མིག་པ། ཏང་ཡོན་ལྟེ་བའི་དུད་ཚང”བཅས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་རིམ་གསུམ་བཅོས་སྐྱོང་མ་ལག་ཧུར་ཐག་བཙུགས་ཤིང་། ཏང་ཡོན་གྱི་སྔོན་ཐོན་ལས་གནས་འཛུཌ་པ་དང་། ཏང་ཡོན་གྱི་འགན་འཁྲིའི་ཁུལ་དབྱེ་བ། མང་ཚོགས་དང་འབྲེལ་གཏུག་བྱེད་པའི་ལམ་ལུགས་འཛུགས་པ། རྒྱུན་གཏན་ནས་དང་བླངས་ཞབས་ཞུ་སྤེལ་བ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་བརྒྱུད་ཏང་གི་ལས་དོན་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཡོད། མིག་སྔར་སྡེ་ཁུལ་དུ་དྲ་མིག་ཏང་རྩ་འཛུགས་4དང་ཏང་ཡོན་ལྟེ་བའི་དུད་ཚང་7བཙུཌ་ནས་ཏང་ཡོན་གཞི་རིམ་བཅོས་སྐྱོང་གི་སྟོབས་ཤུགས་གཙོ་བོར་གྱུར་ཡོད།
དམངས་འཚོའི་དགོས་མཁོར་དམིགས་ནས། སྣ་ཕུག་སྡེ་ཁུལ་གྱིས་གཅིག་འཐུས་རྣམ་པའི་དམངས་ཕན་ཞབས་ཞུའི་སྐར་ཁུང་བཙུགས་ཤིང་། ཕྱོགས་བསྡུས་གཞུང་ལས་ཁང་གི་ལས་སྟེགས་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་སྒྲུབ་གཉེར་དང་། རྒན་གསོ་དང་སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་གྱི་གྲོན་དངུལ་འཇལ་བ། སྲིད་ཇུས་བློ་འདྲི་སོགས་ཀྱི་ཞབས་ཞུ་གཅིག་སྡུད་ངང་མཁོ་འདོན་བྱས་པར་རིམ་རྩིས་བརྒྱབ་ན། གྲོང་མི་མི་ཐེངས་400ལྷག་ཙམ་ལ་སྣེ་ལེན་ཞུས་པ་དང་དམངས་འཚོའི་དོན་དག་830ལྷག་ཙམ་བསྒྲུབས་ཡོད། “བདེ་འཇཌ་གྲོང་ཚོ་དང་པོ”འཛུགས་གཏོད་བྱེད་པ་གོ་སྐབས་སུ་བྱས་ནས་སྡེ་ཁུལ་གྱིས“དགྲ་འདུལ་འདུམ་འགྲིག་ཁང”བཙུགས་ཏེ“ཡིད་ཆེས་བྱེད་པ་དང་། རང་སྡོད་སར་མི་བཞག་ནས་བསམ་གཞིག་བྱེད་པ། ཁྲིམས་དང་ཀུན་སྤྱོད་ཟུང་འབྲེལ་བྱེད་པ། གྱོད་དཔེ་དྲངས་ནས་ཁྲིད་སྟོན་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱི་འདུམ་འགྲིག་བྱེད་སྟངས་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་པར་རིམ་རྩིས་བརྒྱབ་ན། འགལ་ཟླ་དང་རྩོད་གཞི་90ལྷག་ཙམ་འདུམ་འགྲིག་དང་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་དང་འདུམ་འགྲིག་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་ཚད་100%ཟིན་ཡོད།
རྒྱུན་སྲོལ་ལྟར་གནམ་ཆུ་སྒུག་ནས་ཕྱུགས་འཚོ་བའི་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་དཀའ་ངལ་ཐག་གཅོད་བྱ་ཆེད། སྣ་ཕུག་སྡེ་ཁུལ་གྱིས“ཏང་ཀྲི་པུའུ་དང་། མཉམ་ལས་ཁང་། འབྲོག་དུད”བཅས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་སྟངས་རྒྱ་སྐྱེད་ཧུར་ཐག་བཏང་སྟེ། ཐོན་ཁུངས་བསྡུ་སྒྲིལ་བྱས་ནས་མཉམ་སྡེབ་དཔལ་འབྱོར་སྟོབས་ཆེར་བཏང་ཞིང་། ཡུལ་བབ་དང་བསྟུན་ནས་བྱེ་ར་དང་། སོ་ཕག་བཟོ་གྲྭ འབྲི་གཡག་གསོ་སྤེལ་རྟེན་གཞི། ཚོང་ཁང་བོགས་གཏོང་། རླངས་འཁོར་བཀྲུ་ས་སོགས་ཀྱི་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་བཏང་བ་དང་འབྲེལ། འབྲོག་པའི་ཨར་ལས་རུ་ཁག་བཙུགས་ནས་ལས་གྲྭའི་རྣམ་གྲངས་ཆུང་གྲས་ལེན་གྱི་ཡོད། 2023ལོར་སྡེ་ཁུལ་གྱི་མཉམ་སྡེབ་དཔལ་འབྱོར་ཡོང་འབབ་སྒོར་ཁྲི་220ཟིན་ནས་གྲོང་མིར་ཁེ་བཟང་སྒོར་ཁྲི་148བགོས་པ་དང་། 2024ལོ་ནས་བཟུང་མཉམ་སྡེབ་དཔལ་འབྱོར་མུ་མཐུད་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བའི་རྣམ་པ་བཟང་པོ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཡོད།