ད་ལོ་ཚུན། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་དང་སྲིད་གཞུང་གིས“དོན་ཆེན་བཞིར”དམིགས་པ་དང“འཛུགས་གཏོད་བཞིར”ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ་ཞིང་འབྲོག་པའི་འབབ་འཕར་མངོན་གསལ་དོད་པའི་གནས་བབ་ཐོག་བཞག་ནས། “ཞིང་གསུམ”གྱི་ལས་དོན་ཁག་ལ་སྐུལ་འདེད་ཏན་ཏིག་བཏང་ཡོད། ལོ་སྟོད་དུ་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་ཞིང་ལས་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་འཁོར་སྐྱོད་བརྟན་ཐོག་ཡར་འཕེལ་བྱུང་ནས་ཐོན་སྐྱེད་བརྟན་པོ་དང་། ཡོང་འབབ་འཕར་བ། སྙུགས་ཤེད་ཆེ་བ་བཅས་ཀྱི་རྣམ་པ་བཟང་པོ་མངོན་པ་དང་། ཞིང་ལས་སྟོབས་ཆེན་དང་། གྲོང་གསེབ་མཛེས་པ། ཞིང་པ་ཕྱུག་པོ་བཅས་ཀྱི་བརྗིད་ཆགས་ཡིད་འོང་གི་རྣམ་པ་མངོན་བཞིན་ཡོད།
ཐོན་འབབ་གསར་པ། ཞིང་ས་སྒྱུར་བཀོད་བྱས་པས་བང་མཛོད་འབྲུ་ཡིས་ཁེངས་པ།
བོད་ལྗོངས་ཆབ་མདོ་གྲོང་ཁྱེར་སྟེང་ཆེན་རྫོང་གི་ས་བབ་མཐོ་བ་དང་། དྲོད་ཚད་དམའ་བ། ས་ཞིང་ཐ་ཐོར་དུ་གནས་པ་བཅས་དེ་སྔ་དེ་གར་ས་ཞིང་འདེབས་པར་གནམ་ཆུ་སྒུག་དགོས་ཀྱི་ཡོད། ཞིང་ཁ་ཁོད་སྙོམས་པ་དང་། ས་རྒྱུ་ལེགས་སུ་གཏོང་བ། ཆུ་གྲོན་ཆུང་གིས་ཞིང་ཆུ་འདྲེན་པ་སོགས་ཚད་གཞི་མཐོ་བའི་ཞིང་ཁ་རབ་དང་རིམ་པ་སྒྱུར་བཀོད་བྱས་པ་བརྒྱུད་ད་ཆ་གཅིག་སྡུད་ཡུག་འབྲེལ་དང་ཞིང་འཕྲུལ་ཐད་ཀར་གཏོང་ཐུབ་པའི་ཐོན་འབབ་བརྟན་པའི་ཞིང་ཁར་གྱུར་ཡོད།
ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་། བོད་ཀྱིས“ཞིང་བརྟེན་འབྲུ་གསོག་དང་རྩལ་བརྟེན་འབྲུ་གསོག”གི་འཐབ་ཇུས་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱས་ཏེ་ཞིང་བཟང་དང་། སོན་བཟང་། གོ་སྐབས་བཟང་པོ། བྱེད་ཐབས་བཟང་པོ་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས་མཉམ་དུ་ཤུགས་བརྒྱབ་སྟེ་ས་མཐོའི་འབྲུ་རིགས་བདེ་འཇགས་ཀྱི་རྨང་གཞི་བརྟན་དུ་བཏང་ཡོད།
ཞིང་བརྟེན་འབྲུ་གསོག་གི་རྨང་གཞི་ཞིང་ཁར་ཐུག་ཅིང་། “ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་བཞི་པའི”ཚུན། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱིས་རིམ་རྩིས་བརྒྱབ་ན་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་84ལྷག་ཙམ་བཏང་ནས་ཚད་གཞི་མཐོ་བའི་ཞིང་ཁ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་ཡོད། མིག་སྔའི་བར་རིམ་རྩིས་བརྒྱབ་ན་ཚད་གཞི་མཐོ་བའི་ཞིང་ཁ་མུའུ་ཁྲི་455.06བསྐྲུན་པ་དང་། འབྲུ་རིགས་འདེབས་ཁྱོན་མུའུ་ཁྲི་301.85ཟིན་པ། རི་ལྡེབས་ཀྱི་ས་སྟོང་ཐར་ཐོར་རེ་རེ་ཡུག་འབྲེལ་ཐོན་ལེགས་ཞིང་ཁར་གྱུར་ཡོད་པ་རེད།
རྩལ་བརྟེན་འབྲུ་གསོག་དེ་གཙོ་བོ་འདེབས་རྒྱུར་ཐུག་ཅིང་། ས་མཐོའི་ཚན་ཞིབ་པ་མི་རབས་ནས་མི་རབས་ཀྱིས་རྒྱུན་མཐུད་འགག་སྒྲོལ་བྱས་ཏེ“བོད་ནས་ཨང་2000”དང་། “བོད་ནས་ཨང་3000” “ཧི་མ་ལ་ཡ་ཨང་23པ”སོགས་ཐོན་མཐོ་དང་ལྡོག་འགོག་ནས་ཀྱི་སྣ་ཁ་གསར་པ་ཁག་གཅིག་སྐྱེད་སྲིང་བྱས་ཏེ་ནས་ཀྱི་སྣ་ཁ་གསར་བརྗེས་ལ་རྒྱུན་མཐུད་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཡོད།
སོན་བཟང་འདེབས་པ་མ་ཟད་དེ་བས་ཁྱབ་གདལ་ཡང་བཏང་ཞིང་། བོད་ཀྱིས“སོན་བཟང་ཁ་གསབ+གཅིག་གཏོར་མང་འཐུས”ཀྱི་སྣ་འདུས་ཐབས་བཟང་སྤྱི་འདོམས་བྱས་ནས་བཏོན་ཏེ། སོན་བཟང་དོན་འཁྱོལ་དང་ཞིང་ནང་གཡོག་བྱེད་ལ་མཐུན་སྦྱོར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས་སོན་བཟང་དུད་ཚང་ཁྲི་སྟོང་མང་པོར་ཁྱབ་པར་བྱས་ཡོད།
སོན་བཟང་ལ་ད་དུང་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་དང་བྱེད་ཐབས་བཟང་པོ་མཉམ་དུ་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཤིང་། ཞིང་ལས་འཕྲུལ་ཆས་ཅན་གྱི་ལས་སྒྲུབ་རྒྱུན་མཐུད་ཁྱབ་གདལ་བཏང་ནས་ངལ་རྩོལ་བྱེད་ཤུགས་ཆུང་དུ་གཏོང་བ་དང་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་ལས་ཕྱོད་ཆེ་རུ་བཏང་ཡོད། དུས་གཅིག་ཏུ་ས་དཔྱད་ལུད་སྦྱོར་དང་ལྗང་མདོག་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་སོགས་ཞིང་ནང་གཡོག་བྱེད་ལག་རྩལ་གཅིག་སྡུད་བྱས་ནས་ཞིང་ལས་ཐོན་སྐྱེད་བྱེད་པར“ས་བོན་ཞིང་ཁར་བཏབ་ནས་རེ་བ་གནམ་ལ་བཅོལ་བའི”ལོ་རྒྱུས་མཇུག་འགྲིལ་བར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཡོད།
ཐབས་ལམ་གསར་པ། ཐོན་ལས་དར་རྒྱས་བཏང་བས་འབབ་འཕར་ལ་སྐུལ་མ་ཐེབས་པ།
ད་ལོ་ཚུན་བོད་ཀྱིས་རོགས་སྐྱོར་ཐོན་ལས“ཁག་གཅིག་བཞིའི”རིགས་དབྱེ་འཕེལ་རྒྱས་དང་ཚད་རིམ་གཉིས་སྤར་ལ་སྐུལ་འདེད་མགྱོགས་མྱུར་བཏང་ཞིང་། ལྗོངས་ཡོངས་སུ་རིམ་རྩིས་བརྒྱབ་ན་ཁྱད་ལྡན་ཐོན་ལས་ཁྱུ་ཚོགས་8དང་། ཞིང་ལས་དེང་རབས་ཅན་གྱི་དཔེ་སྟོན་ཁུལ་8 དེང་རབས་ཞིང་ལས་ཐོན་ལས་གླིང་11 ཞིང་ལས་ཐོན་ལས་སྟོབས་ཆེའི་གྲོང་རྡལ་35བཅས་བསྐྲུན་ཡོད།
རྨང་གཞི་དང་མི་མངོན་པའི་སྟོབས་ཤུགས་ལྡན་པའི་ཁྱད་ལྡན་འདེབས་གསོའི་རྣམ་གྲངས་ཁག་གཅིག་གིས་མུ་མཐུད་ཐོན་ནུས་སྔོག་འདོན་དང་ཕན་འབྲས་ཆེ་རུ་བཏང་ཞིང་། བོད་ལྗོངས་ཉིང་ཁྲི་གྲོང་ཁྱེར་སྐར་མ་ཞིང་ལས་སེའུ་སྡོང་ལྡུམ་རར་སེའུ་སྨིན་ནས་ལོ་ལེགས་ཀྱི་རྣམ་པ་མངོན་འོང་། བདག་སྐྱོང་ཚོགས་པས་སྣ་ཁ་རྒྱུན་མཐུད་ལེགས་སུ་གཏོང་བ་དང་། ཆུ་ལུད་དོ་དམ་ལེགས་སུ་གཏོང་བ། བདག་སྐྱོང་ལག་རྩལ་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ཏེ། ཤིང་འབྲས་ལྡུམ་རའི་ཐོན་འཕར་གྱི་མི་མངོན་པའི་སྟོབས་ཤུགས་སྔོག་འདོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། 2026ལོར་སེའུ་ཡི་ཐོན་འབབ་རྒྱ་མ་ཁྲི་3ལས་བརྒལ་བ་དང་གཉེར་སྐྱོང་ཡོང་འབབ་སྒོར་ཁྲི་84བྱུང་ནས་གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་ལ“བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་སྒུལ་ཤུགས”རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་བསྣན་ཡོད་པ་རེད།
ལས་རྣམ་གསར་པ་དང་ཐབས་ལམ་གསར་པས་ཞིང་ལས་ཐོན་རྫས་ཁྲོམ་རར་བར་མཐོངས་གསར་པ་བཏོད་ཅིང་། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་། བོད་ཀྱིས་མཉམ་ལས་ཁང་དང་། ཞིང་དུད། ཐད་གཏོང་བཅས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་བྱེད་སྟངས་སྤྱད་དེ་ཞིང་ནང་དང་མུ་ཁའི་ཞིང་ལས་ཐོན་རྫས་ཐད་གཏོང་ཁང་ནས་བཙོངས་པས་ཞིང་འབྲོག་པར་ཁྱིམ་གྱི་སྒོ་རྩ་ནས་དྲ་ཐོག་ཚོང་དོན་གྱི་ཕན་པ་ཐོབ་ཡོད།
ལྗོངས་ཡོངས་ལ་དམིགས་ནས་ས་གནས་ཁག་གིས་རང་ངོས་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་ལེགས་ཆར་གཞི་ཚུགས་ཏེ་ཡུལ་བབ་དང་བསྟུན་ནས་འཕེལ་རྒྱས་དོན་གཉེར་བྱེད་པ་དང་། སྣེ་འདྲེན་ཁེ་ལས་དང་ཞིང་འབྲོག་པའི་ཆེད་ལས་མཉམ་ལས་ཁང་སྐྱེད་སྲིང་དང་རྒྱ་སྟོབས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ། ས་གནས་དེ་གའི་ཆ་རྐྱེན་དང་འཚམ་པའི་ཁྱད་ལྡན་འདེབས་གསོ་དང་། ཞིང་ལས་ཐོན་རྫས་ལས་སྣོན། མི་རིགས་ལག་ཤེས་བཟོ་ལས་སོགས་ཀྱི་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བ། ཐོན་ལས་འཁོར་འབྲེལ་སྣུར་སྲིང་བཅས་བྱས་ནས་སྣ་མང་འབབ་འཕར་གྱི་ཐབས་ལམ་རྒྱ་ཆེར་བཏང་ཡོད། གང་སར་དར་བའི་ཁྱད་ལྡན་ཐོན་ལས་ལས་དམངས་ཕྱུག་གི་ཕན་འབྲས་རྒྱུན་མཐུད་ཐོན་ཞིང་། ལོ་སྟོད་དུ་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཡུལ་མི་མི་རེའི་ཆ་སྙོམས་བཀོལ་སྤྱོད་ཆོག་པའི་ཡོང་འབབ་སྒོར་7800ཟིན་པ་དེ་དུས་མཚུངས་ལས་8%འཕར་ནས་འཕར་ཚད་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཨང་དང་པོར་སླེབས་ཡོད་པ་རེད།
རྣམ་པ་གསར་པ། མཛེས་མཐུན་གྲོང་གསེབ་ལས་རྣམ་པ་གསར་པ་མངོན་པ།
“ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་བཞི་པའི”རིང་བོད་དུ་རིམ་རྩིས་བརྒྱབ་ན་ས་མཐོའི་མཛེས་མཐུན་གྲོང་གསེབ་1000བསྐྲུན་པ་དང་། 2026ལོར་ས་མཐོའི་མཛེས་མཐུན་གྲོང་གསེབ་200ཡི་འཛུགས་སྐྲུན་རྣམ་གྲངས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལས་འགོ་ཚུགས་པ་རེད། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱིས་གྲོང་ཚོའི་གཙང་སྦྲའི་བྱ་སྤྱོད་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྡོད་མལ་ཁོར་ཡུག་བཅོས་སྒྲིག་ལ་མུ་མཐུད་སྐུལ་འདེད་བཏང་བས་དུད་ཚང་གི་གསང་སྤྱོད་ཁྱབ་གདལ་གཏོང་ཚད་84.41%ཟིན་པ་དང་མི་ཕྱུགས་ལོགས་སུ་དབྱེ་ཚད་99%ཙམ་ཟིན་ནས་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་རྣམ་པ་ལེགས་སུ་རྒྱུན་མཐུད་ཕྱིན་ཡོད།
བོད་ལྗོངས་ལྷོ་ཁ་གྲོང་ཁྱེར་ལྷོ་བྲག་རྫོང་སྲས་ཤང་མཚོ་ཡུལ་གྲོང་ཚོས་སྐུ་ལྷ་མཁའ་རི་དང་པད་མ་གླིང་མཚོའི་ཡུལ་ལྗོངས་ཐོན་ཁུངས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡུལ་སྐོར་ཡོང་འབབ་གསོག་གི་ཡོད།
2026ལོར་ཀྲུང་དབྱང་སྔོན་རྩིས་ནས་མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་2950བཏང་སྟེ་མཚོ་ཡུལ་གྲོང་ཚོའི་པད་མ་གླིང་མཚོའི་གྲོང་གསེབ་ཡུལ་སྐོར་གྱི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་ནས་རླངས་འཁོར་འཇོག་ས་དང་། ཡུལ་སྐོར་ལྟེ་གནས། ཇ་ཁང་། གསོ་རླུང་རྔུབ་ཁང་སོགས་སྔ་རྗེས་སུ་ལས་འགོ་བཙུགས་པ་དང་། མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་གྱི་མ་ལམ་རྒྱ་ཆེར་བཏང་བ། ཆུ་ཚན་སྒྱུར་བཀོད་ལས་གྲྭར་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་ངང་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ་རེད། ཐུན་མིན་གྱི་རང་བྱུང་ཐོན་ཁུངས་དང་གྲོང་ཚོའི་རྣམ་པ་ལེགས་སུ་ཕྱིན་པར་བརྟེན་ནས་གྲོང་གསེབ་ཡུལ་སྐོར་སྔར་བས་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་ཡོད། མིག་སྔར་གྲོང་ཚོ་ཡོངས་སུ་དམངས་སྲོལ་གནས་ཚང་52ཡོད་པ་དང་། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་གཉེར་སྐྱོང་ལ་བརྟེན་ནས་ཡུལ་སྐོར་བ་མང་བའི་དུས་ཚིགས་སུ་ཉིན་ལྟར་ཡུལ་སྐོར་བ་1500ཙམ་ལ་སྣེ་ལེན་ཞུས་པར་ཡུལ་མི་མི་རེར་ལོ་རེར་ཆ་སྙོམས་ཡོང་འབབ་སྒོར་ཁྲི་3.5ཟིན་ཏེ་ཡུལ་སྐོར་ལ་བརྟེན་ནས་འབབ་འཕར་བརྟན་པོ་བྱུང་ཡོད།
དེ་དང་ཆབས་ཅིག་ཞིང་འབྲོག་པའི་རྣམ་པ་གསར་པ་གཏོད་པའི་བྱ་སྤྱོད་སྤུས་འདེགས་རིམ་སྤོར་ལ་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་ངང་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཞིང་། 2026ལོའི་ཟླ་6པའི་ཟླ་མཇུག་བར་བྱ་སྤྱོད་དེ་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་གྲོང་ཚོ(གྲོང་ལྷན)5447ལ་ཁྱབ་པ་དང་། གྲོང་ཚོ(གྲོང་ལྷན)4514ལ“སྐར་གསོག་ལམ་ལུགས”ཀྱི་དོ་དམ་ཁྱབ་གདལ་བཏང་སྟེ་དཔེ་མཚོན་གྲོང་ཚོ་466བཏོད་ཡོད། སྐར་གསོག་བྱ་སྤྱོད་ཆུང་ངུས་ཤེས་དཔལ་ཆེ་མོར་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ་མང་ཚོགས་རང་འགུལ་ངང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་དོ་དམ་སྲུང་སྐྱོང་ལ་ཞུགས་པར་སྣེ་ཁྲིད་བྱས་ནས། ས་མཐོའི་གྲོང་གསེབ་ཏུ་ཡུལ་སྲོལ་བཟང་པོ་རྩ་བ་ཚུགས་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ་རེད།
(བོད་ལྗོངས་ཉིན་རེའི་ཚགས་པར་ཐོག་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བ་གཞིར་བཟུང) (མཚམས་གཅོད་ཀྱིས་བསྒྱུར། མཚམས་གཅོད་དང་ཕུར་སྒྲོན་གྱིས་ཞུས)