“འདས་ཟིན་པའི་ལོ་གཅིག་རིང་། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་ཞིབ་དཔྱོད་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་དང་ཆེས་མཐོའི་མི་དམངས་ཞིབ་དཔྱོད་ཁང་གི་ཡང་དག་པའི་འགོ་ཁྲིད་དང་། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་དང་དེའི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ལྷན་གྱི་ལྟ་སྐུལ་ནུས་ལྡན། སྲིད་གཞུང་གི་ཤུགས་ཆེའི་རྒྱབ་སྐྱོར། སྲིད་གྲོས་ཀྱི་དམངས་གཙོའི་ལྟ་སྐུལ་བཅས་ཀྱི་འོག ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཛུབ་ཁྲིད་དུ་བྱ་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་ཉི་ཤུ་པ་དང་སྐབས་ཉི་ཤུ་པའི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་རིམ་བྱུང་གི་དགོངས་དོན་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་དང་། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་ཁྲིམས་སྐྱོང་དགོངས་པ་དང་། བོད་ཀྱི་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་གལ་ཆེའི་མཛུབ་སྟོན་དང་དུས་རབས་གསར་པའི་ཏང་གི་བོད་སྐྱོང་མཛད་ཇུས་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱས་ཏེ། བརྟན་ལྷིང་དང་། གོང་འཕེལ། སྐྱེ་ཁམས། མཐའ་སྟོབས་བཅས་དོན་ཆེན་བཞིར་དམིགས་ཤིང་། རང་རྟོགས་ངང་སྤྱི་ཡོངས་ལ་ཞབས་ཞུ་སྒྲུབ་པ་དང་། མི་དམངས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཁྲིམས་འཛིན་བྱེད་པ། ཁྲིམས་སྐྱོང་གི་དོན་དུ་འགན་འཁུར་བས་ཞིབ་དཔྱོད་ལས་དོན་ཁག་ལ་གྲུབ་འབྲས་གསར་པ་ཐོབ་ཡོད། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་ཞིབ་དཔྱོད་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཁྱོན་བསྡོམས་རིགས་འདྲ་མིན་གྱི་གྱོད་གཞི་ཁག་14125ཐག་གཅོད་བྱས་པ་དེ་དུས་མཚུངས་ལས་2.4%འཕར་ཡོད། འགན་དབང་ལྟར་རང་འགུལ་གྱིས་ལྟ་སྐུལ་བྱས་པའི་གྱོད་གཞིའི་བསྡུར་གྲངས་ཀྱིས་43.1%བཟུང་ཡོད། གྱོད་དཔེ་ཁག་11རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་དཔེ་མཚོན་དང་ཕུལ་བྱུང་གི་གྱོད་དཔེར་བདམས་ཡོད”ཅེས་ཟླ་2ཚེས་1ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོར་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་ཞིབ་དཔྱོད་ཁང་གི་ཅན་ཁྲ་ཀྲང་ཤཱ་ཁེ་ཆིན་གྱིས་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་སྐབས་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་བཞི་པའི་ཐོག་ལས་དོན་སྙན་སྒྲོན་གནང་སྐབས་དེ་ལྟར་གསུངས་ཡོད།

སྙན་སྒྲོན་དེ་ལས་བོད་ལྗོངས་ཞིབ་དཔྱོད་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ལོ་གཅིག་རིང་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ“གཏན་འཁེལ་གཉིས”ལ་བརྩི་བཀུར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཞུ་བ་དང་། “སྲུང་སྐྱོང་གཉིས”མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཐུབ་པར་བྱས་ཏེ་ཆབ་སྲིད་ཐད་དམིགས་པ་དང་ཁྲིམས་སྐྱོང་ཐད་ནས་ཤུགས་རྒྱག་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་ཀྱིས། བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་ལྟ་སྐུལ་འགན་འཁྲི་ཁྲིམས་ལྟར་སྒྲུབ་པ་དང་། གྱོད་གཞི་མི་རེ་ངོ་རེ་སྤུས་ཚད་དང་ཕན་འབྲས་ཆེ་བའི་སྒོ་ནས་ཡག་པོ་བསྒྲུབས་ཏེ་བོད་ཡུན་རིང་བདེ་འཁོད་དང་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ཞབས་འདེགས་དང་འགན་ལེན་བྱེད་པའི་ཁྲོད་ཀྱི་ལས་དོན་གཙོ་བོ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་མཚོན་པ་དང་དུས་མཚུངས་2026ལོའི་བོད་ལྗོངས་ཞིབ་དཔྱོད་ལས་དོན་གྱི་འཆར་གཞི་ཡང་བཀོད་ཡོད་པ་རེད།

རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་བརྟན་ལྷིང་སྲུང་སྐྱོང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ།

སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་ལྟ་བ་བརྟན་པོ་བཙུགས་ནས་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་གཅིག་མཐུན་ཚོགས་པ་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ་གཙོ་རྐང་དུ་བྱས་ཏེ་བརྟན་ལྷིང་སྲུང་སྐྱོང་ཨང་དང་པོར་འཇོག་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་འགན་ལག་བསྟར་ཡག་པོ་བྱས་པ་དང་། ལོ་ཧྲིལ་པོར་རིགས་འདྲ་མིན་གྱི་དོགས་ཡོད་ཉེས་ཅན་པ་1417འཛིན་བཟུང་བྱ་རྒྱུའི་ཆོག་མཆན་སྤྲད་པ་དང་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་ཅིང་། མི་3465ལ་ཞུ་གཏུག་བརྒྱབ་པ་དེ་དུས་མཚུངས་ལས་ཁག་སོ་སོར་13.8%དང་4.5%འཕར་ཡོད། ཚབས་ཆེའི་ཉེས་གསོག་གྱོད་གཞི་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་དེ་དུས་མཚུངས་ལས་43.1%འཕར་ཡོད། རུལ་སུངས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ཞིབ་དཔྱོད་འགན་འཁྲི་གང་ལེགས་བསྒྲུབས་ཏེ། རིམ་ཁག་ལྟ་ཞིབ་ཨུ་ལྷན་གྱིས་ཞིབ་བཤེར་ཞུ་གཏུག་རྒྱག་རྒྱུར་སྐྱེལ་སྤྲོད་བྱས་པའི་མི་158ལ་ཁྲིམས་བཞིན་ཞུ་གཏུག་བརྒྱབ་པ་དེ་དུས་མཚུངས་ལས་61.2%འཕར་ཡོད། དེའི་ནང་བསྟན་པ་དབང་ཕྱུག་དང་ཧོ་ཀྲུང་ཧྭ་སོགས་དེ་སྔའི་ས་གནས་དང་ཐིང་རིམ་པའི་ལས་བྱེད་པ་12ལ་ཞུ་གཏུག་བརྒྱབ་པ་དང་། ཞིབ་དཔྱོད་ལས་རིམ་གྱི་བརྐུས་ནོར་གྱོང་གུན་སྒོར་ཁྲི་1438.5བདའ་འདེད་བཏང་བ། ལྐོག་རྔན་སྤྲོད་ལེན་བྱེད་མཁན་མཉམ་དུ་ཞིབ་བཤེར་བྱས་ནས་ལྐོག་རྔན་སྤྲོད་མཁན་ཉེས་གསོག་པ་མི་3ལ་ཞུ་གཏུག་བརྒྱབ་ཡོད།

ས་མཐོའི་དཔལ་འབྱོར་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་གོང་འཕེལ་འགྲོ་བར་ཞབས་ཞུ་འགན་སྲུང་བྱས་པ།

ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ“ལྡན་དགོས་པ་གསུམ་དང་ཕན་འདོགས་པ་གཅིག”གི་སྤྱིའི་བླང་བྱ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་གོང་འཕེལ་འགྲོ་བར་ནུས་ཆེའི་ཁྲིམས་འཛིན་ཞབས་ཞུ་དང་ནུས་ལྡན་གྱི་ཁྲིམས་སྐྱོང་འདོན་སྤྲོད་བྱས་པ། ཡར་སྨད་ཆུ་གློག་ལས་གྲྭ་དང་ཁྲོན་བོད་ལྕགས་ལམ་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གལ་ཆེན་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་ཞབས་ཞུ་དང་འགན་སྲུང་བྱེད་པའི་བསམ་འཆར་གཏན་འབེབས་བྱས་ཏེ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཙོ་གནད་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་དང་འབྲེལ་བའི་རིགས་འདྲ་མིན་གྱི་གྱོད་གཞི་ཁག་54ཁྲིམས་བཞིན་ཐག་གཅོད་བྱས་པ། སྒྲིག་སྲོལ་ལས་འགལ་ཏེ་ཡུལ་གཞན་དུ་ཁྲིམས་སྒྱུར་དང་ཕན་གཉེར་རང་བཞིན་གྱི་ཁྲིམས་སྒྱུར་ཁྲིམས་འཛིན་བྱ་རྒྱུར་ཆེད་དོན་ལྟ་སྐུལ་ཧུར་ཐག་བྱས་ཏེ། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་ཁྲིམས་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཁྲིམས་སྐྱོང་ཅན་གྱི་ཚོང་གཉེར་ཁོར་ཡུག་ལེགས་སུ་གཏོང་རྒྱུའི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུའི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་བྱས་ནས་སྡེ་ཚན་7དང་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་ཁེ་ལས་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་ཀར་མཉམ་སྒྲུབ་གཞོགས་འདེགས་བྱེད་པར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་རྒྱུའི་བསམ་འཆར་བཏོན་ཐོག ཁེ་ལས་དང་འབྲེལ་བའི་ཉེས་དོན་གྱི“གྱོད་སྒྲུབ་མཚམས་འཇོག”བྱས་པའི་གྱོད་གཞི་ཁག་16གཙང་བཤེར་བྱས་པ་དང་། གཉེར་སྐྱོང་རྒྱུན་གཏན་མིན་པའི་ཁེ་ལས་ཁག་211ཐོ་ཁོངས་ནས་བསུབ་རྒྱུར་ལྟ་སྐུལ་བྱས་པ། “ཁོག་སྟོང་ཀུང་སི”45གཙང་བཤེར་བྱས་ཡོད།

མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཉེ་འགྲམ་གྱི་བདེ་འཇགས་སྲུང་སྐྱོང་ཧུར་ཐག་བྱས་པ།

མང་ཚོགས་ཀྱི“ལྕེ་ཐོག་གི་བདེ་འཇགས”ལ་དམ་པོར་དམིགས་ཤིང་། བཟའ་བཅའ་དང་སྨན་རིགས་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་ཉེས་དོན་དང་སྤྱི་ཕན་གཏུག་བཤེར་གྱོད་གཞི་ཁག་

406ཐག་གཅོད་བྱས་ནས་མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཀྱིས་བདེ་ཐང་གི་བཟའ་མ་ཟ་བ་དང་། བདེ་འཇགས་ཀྱི་སྨན་སྤྱོད་རྒྱུའི་རེ་སྒུག་བྱེད་པར་ལན་འདེབས་གསལ་པོ་བྱས་པ། མང་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱོད་བདེ་འཇགས་ལ་སྲུང་སྐྱོང་ཡོང་བར་དམིགས་ཤིང་། ཉེན་ཆེའི་འཁོར་གཏོང་དང་འགྲིམ་འགྲུལ་ཆག་སྒོ་བཟོ་བ་སོགས་ཀྱི་ཉེས་གསོག་པ་975ལ་ཞུ་གཏུག་བརྒྱབ་པ་དང་ཉེན་ཆེའི་འཁོར་གཏོང་གི་གྱོད་གཞི་དུས་མཚུངས་ལས་5.6%ཆག་པ། མང་ཚོགས་ཀྱི“དངུལ་ཁུག”བདེ་འཇགས་ཡོང་བར་དམིགས་ཤིང་། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རྒྱུ་ནོར་ལ་བཙན་གནོད་བཏང་བའི་ཉེས་པ་བསགས་རིགས་དྲ་ཐོག་ཏུ་མཆེད་ཚུལ་མགྱོགས་སུ་འགྲོ་བར་དམིགས་ཏེ། གློག་འཕྲིན་དྲ་རྒྱའི་ཁ་བསླུས་རྒྱག་པ་དང་ཆ་འཕྲིན་དྲ་རྒྱའི་ཉེས་གསོག་བྱེད་སྤྱོད་ལ་རོགས་རམ་བྱས་པ་སོགས་ཀྱི་ཉེས་གསོག་པ་84ལ་ཞུ་གཏུག་བརྒྱབ་པ་དེ་དུས་མཚུངས་ལས་34.9%ཆག་པ། མང་ཚོགས་ཀྱི་སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་ཐེབས་རྩ་བདེ་འཇགས་ཡོང་བ་བྱས་ཤིང་། སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་གྱི་ཁ་བསླུས་བརྒྱབ་པའི་གྱོད་གཞི་ཁག་3དང་མི་11ཁྲིམས་བཞིན་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་མ་ཟད་གྱོང་གུན་སྒོར་ཁྲི་740.3ཚུར་ལེན་བྱས་ནས་“སྲོག་སྐྱོབ་དངུལ”དང་“ནད་བཅོས་དངུལ”མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཡག་པོ་སྲུང་ཐུབ་ཡོད།

དམིགས་བསལ་མི་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲིམས་མཐུན་ཁེ་དབང་ཁྲིམས་བཞིན་སྲུང་སྐྱོང་བྱས་པ།

དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་དང་། རྒན་རྒོན། ངལ་རྩོལ་པ་སོགས་ཀྱི་གཏུག་བཤེར་ནུས་པ་ཅུང་ཞན་པའི་མི་ཚོགས་ལ་རང་འགུལ་ངང་ཁྲིམས་འཛིན་ཞབས་ཞུ་བསྒྲུབས་ཏེ། དམངས་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པའི་གྱོད་གཞི་ཁག་485བདག་སྤྲོད་བྱས་ནས་ལས་རྨས་ཀྱི་གུན་གསབ་དང་འཚོ་སྐྱོང་གྲོན་དངུལ་སོགས་སྒོར་ཁྲི་3500ལྷག་སྤྲོད་རྒྱུར་ལྟ་སྐུལ་བྱས་པ། རྒན་རྒོན་གྱི་ཁེ་དབང་ལ་གནོད་འཚེ་བཏང་བའི་ཉེས་གསོག་པ་41ལ་ཞུ་གཏུག་བརྒྱབ་ཅིང་། དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་ལས་ཞུགས་དང་། སློབ་གསོ། ལུས་གསོ་སོགས་ཀྱི་ཁེ་དབང་ཁྲིམས་བཞིན་འགན་སྲུང་བྱས་པ། འགོག་མེད་ཞབས་ཞུ་དང་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་སྤྱི་ཕན་གཏུག་བཤེར་གྱི་གྱོད་གཞི་ཁག་39ཐག་གཅོད་བྱས་པ། རྒྱལ་སྲུང་གི་ཁེ་ཕན་སྲུང་མཁན་དང་། སྔོན་གཤེགས་དཔའ་བོ། དམག་མི་དང་དམག་མིའི་ཁྱིམ་མི་བཅས་ཀྱི་ཁྲིམས་མཐུན་ཁེ་དབང་སྲུང་སྐྱོང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་སྤྱི་ཕན་གཏུག་བཤེར་དང་འབྲེལ་བའི་གྱོད་གཞི་ཁག་15ཐག་གཅོད་བྱས་པ། ནར་མ་སོན་པའི་མིར་གནོད་འཚེ་བཏང་བའི་ཉེས་གསོག་རིགས་ལ་“ཐར་པར་གཏན་ནས་མི་བཏང་”ཞིང་། བཙན་གཡེམ་དང་ནར་མ་སོན་པའི་མིར་གནོད་འཚེ་བཏང་བ་སོགས་ཀྱི་ཉེས་གསོག་པ་124ལ་ཞུ་གཏུག་བརྒྱབ་པ་དང་། འབྲེལ་ཡོད་སྲིད་འཛིན་སྤྱི་ཕན་གཏུག་བཤེར་གྱི་གྱོད་གཞི་ཁག་71ཐག་གཅོད་བྱས་པ། ནར་མ་སོན་པའི་མིས་ཉེས་པ་གསོག་པར་སྔོན་འགོག་དང་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་ཤུགས་རྒྱུན་མཐུད་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ། ནར་མ་སོན་པའི་ཉེས་གསོག་པ་118ལ་ཞུ་གཏུག་བརྒྱབ་པ་དང་། བོད་ཀྱི་ཆེད་དོན་སློབ་གྲྭ་ཐོག་མ་ཚོད་ལྟ་འཁོར་རྒྱུག་བྱ་རྒྱུར་མཐུན་སྦྱོར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས་སྡེ་ཚན་ཁག་དང་ལས་རིགས་ཁག་གིས་ནར་མ་སོན་པའི་མིར་གནོད་འཚེ་གཏོང་བའི་གྱོད་གཞི་ཁག་29ལ་བཙན་འདོམས་ཀྱིས་སྙན་སེང་ཞུ་རྒྱུར་ལྟ་སྐུལ་བྱས་པ། “ལས་གཡུག་ཁྱིམ་བདག”34ལ་ལྟ་སྐྱོང་ལྟ་སྐུལ་བཀའ་རྒྱ་བཏང་བ་བཅས་ཡིན།

དུས་རབས་གསར་པའི“ཧྥེང་ཆའོ་ཉམས་མྱོང”རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་གོང་འཕེལ་བཏང་བ།

འགལ་ཟླའི་ཉེན་ཁ་སེལ་བ་དང་སྤྱི་ཚོགས་བརྟན་ལྷིང་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པའི་ཆེད་དོན་བཅོས་སྐྱོང་ལས་དོན་ཏན་ཏིག་སྤེལ་ཏེ། 12309ཞིབ་དཔྱོད་ཞབས་ཞུ་ལྟེ་གནས་དང་སྤྱི་ཚོགས་བདེ་འཇགས་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་ལྟེ་གནས་དང་འབྲེལ་མཐུད་མཉམ་འགུལ་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ། གཞི་རིམ་ཞིབ་དཔྱོད་ཁང་74ཚང་མ་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་ལྟེ་གནས་སུ་བཅའ་སྡོད་ཀྱིས་འགལ་ཟླ་ཁག་897འདུམ་འགྲིག་བྱ་རྒྱུའི་ནང་ཞུགས་པ་དང་། བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་བློ་འདྲི་ཐེངས་778བྱས་ཏེ། གཞི་རིམ་བཅོས་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ་དེ“དོན་དག་ཐོན་རྗེས་ཐག་གཅོད་པ”ནས“འབྱུང་རྩ་ནས་འགོག་ཟོན་བྱེད་པར”འགྱུར་པར་ཕན་སྐུལ་བཏང་བ། ཞུ་གཏུག་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་+ཁྲིམས་འཛིན་རོགས་སྐྱོབ+སྤྱི་ཚོགས་རོགས་སྐྱོར”བཅས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ལམ་སྲོལ་འཛུགས་སྐྱོང་གཏིང་ཟབ་བྱས་ཏེ། གྱོད་གཞིའི་དབང་གིས་དཀའ་ངལ་བཟོས་པའི་དོ་བདག་ལ་དམིགས་ནས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སློབ་གསོ་ཐིང་སོགས་སྡེ་ཚན་12དང་ཁྲིམས་འཛིན་རོགས་སྐྱོབ་དང་སྤྱི་ཚོགས་རོགས་སྐྱོབ་སྦྲེལ་མཐུད་བྱེད་པའི་ལམ་སྲོལ་བཟོས་ཐོག འཚོ་བར་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་དོ་བདག་250ལ་ཁྲིམས་བཞིན་ཁྲིམས་འཛིན་རོགས་སྐྱོབ་མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་420.1སྤྲད་ཡོད།

འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཁྲིམས་སྒྱུར་ཁྲིམས་འཛིན་འགན་སྲུང་བྱེད་ཤུགས་རྒྱུན་མཐུད་ཆེ་རུ་བཏང་བ།

ཡང་དག་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ལྟ་བ་དེ་ཞིབ་དཔྱོད་དང་འགན་སྒྲུབ་གྱོད་སྒྲུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་ཐད་དང་བརྒྱུད་རིམ་ཧྲིལ་པོར་ཁྱབ་པ་བྱ་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། སྤྱི་དམངས་ཀྱི་ཁྲིམས་མཐུན་ཁེ་དབང་ཁྲིམས་བཞིན་སྲུང་སྐྱོང་བྱས་པ་དང་། ཉེས་དོན་ཞིབ་དཔྱོད་ལས་དོན་མཛུབ་ཁྲིད་ཚོགས་ཆུང་གིས་ལས་ཀའི་ལམ་སྲོལ་ཞིབ་ཚགས་བཟོས་ཏེ། ཉེས་དོན་ཞིབ་དཔྱོད་ཀྱི་བཅའ་ཁྲིམས་ལྟ་སྐུལ་དོན་གནད་ཁག་གྱོད་གཞི་ལྟར་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་ལས་དོན་སྤེལ་ནས་གདིང་རྩ་དང་ངོ་བོའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྲིམས་འགལ་བྱ་སྤྱོད་ཚབས་ཆེན་ལ་ཁྲིམས་བཞིན་ལྟ་སྐུལ་བྱས་པ། གྱོད་གཞིའི་སྤུས་ཚད་ཀྱི་ཚད་གཞི་དོན་འཁྱོལ་ནན་པོ་བྱས་ཏེ། ཞུ་གཏུག་བརྒྱབ་པ་དང་ཞུ་གཏུག་མི་བརྒྱབ་པའི་གྱོད་གཞི་ཁག་2317ལ་དཔྱད་བཤེར་བྱས་ནས་ས་གནས་ཁག་ལ་ཁྲིམས་བཞིན་དང་། གནད་འཁེལ། ཚད་ལྡན་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཞུ་གཏུག་མི་བརྒྱབ་པའི་དབང་ཆ་སྤྱོད་པར་ཁྲིད་སྟོན་བྱས་པ། ནག་ཉེས་དང་ཆད་གཅོད་ངོས་ལེན་བྱེད་པར་གུ་ཡངས་གཏོང་བའི་ལམ་ལུགས་ཁྲིམས་བཞིན་ཚད་ལྡན་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་ཏེ། ཉེས་གསོག་དོགས་ཅན་89.4%ཡིས་ཞིབ་དཔྱོད་ལས་རིམ་དུ་ནག་ཉེས་དང་ཆད་གཅོད་ངོས་ལེན་བྱས་ཤིང་། ཞིབ་གཅོད་དང་པོའི་ཁྲིམས་བཅད་དང་ལེན་བྱེད་ཚད་97%ཟིན་པ། བྱས་ཉེས་ཚད་འབེབས་ཀྱི་གྲོས་འཆར་འདོན་པའི་ནུས་པ་ཆེ་རུ་ཏན་ཏིག་བཏང་སྟེ། ཞུ་གཏུག་དུས་མཚམས་སུ་བཏོན་པའི་བྱས་ཉེས་ཚད་འབེབས་ཀྱི་གྲོས་འཆར་ལ་ཁྲིམས་ཁང་གིས་དང་ལེན་བྱེད་ཚད་98.3%ཟིན་པ། ཁྲིམས་འཛིན་ལས་དོན་མི་སྣས་འགན་དབང་སྤྱད་དེ་ཁྲིམས་འགལ་དང་ཚ་འདྲི་བྱས་ནས་ངོས་ལེན་ཞུ་རུ་འཇུག་པ་སོགས་ཀྱི་ཉེས་གསོག་པ་6ལ་ཁྲིམས་བཞིན་ཞིབ་བཤེར་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་དང་། ཁྲིམས་འཛིན་རུལ་སུངས་ལ་ཉེས་ཆད་དྲག་པོ་གཅོད་པ་ལས་ལྷོད་གཡེང་གཏན་ནས་བཏང་མེད་པ་བཅས་ཡིན།

གཏུག་བཤེར་ལ་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་ཤུགས་རྒྱུན་མཐུད་ཆེ་རུ་བཏང་བ།

ཉེས་དོན་གྱོད་ཁོངས་སུ་འཇུག་པ་དང་མྱུལ་ཞིབ་བྱེད་པའི་བྱེད་སྒོར་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ། ལྟ་སྐུལ་བྱས་ནས་གྱོད་ཁོངས་སུ་བཅུག་པ་དང་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་པའི་གྱོད་གཞི་ཁག་42དང་། འཛིན་བཟུང་དང་ཞུ་གཏུག་རྒྱག་རྒྱུ་ལུས་པའི་མི་31ཡོ་བསྲང་བྱས་པ། མྱུལ་ཞིབ་བྱེད་སྒོའི་ཐད་ཀྱི་ཁྲིམས་འགལ་གནས་ཚུལ་ལ་ཡིག་ཐོག་གི་ཡོ་བསྲང་བསམ་འཆར་ཁག་423བཏོན་པ། མྱུལ་ཞིབ་ལས་རིམ་གྱི་ཉེས་དོན་གྱི“གྱོད་སྒྲུབ་མཚམས་འཇོག”བྱས་པའི་གྱོད་གཞི་ཁག་540གཙང་བཤེར་བྱས་པ་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས་མྱུལ་ཞིབ་ལྟ་སྐུལ་དང་རོགས་ལས་གཞོགས་འདེགས་ལམ་སྲོལ་སྔར་བས་ཚགས་ཚུད་དུ་བཏང་བ། ཉེས་དོན་ཞིབ་གཅོད་བྱེད་སྒོའི་ཁྲིམས་འགལ་གནས་ཚུལ་ཐད་ལ་ཡོ་བསྲང་བྱ་རྒྱུའི་བསམ་འཆར་ཁག་19བཏོན་ཞིང་། དང་ལེན་བྱེད་ཚད་94.7%ཟིན་པ། དམངས་དོན་ཞིབ་དཔྱོད་ལྟ་སྐུལ་ལ་སྔར་བས་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ། རིགས་འདྲ་མིན་གྱི་དམངས་དོན་ཞིབ་དཔྱོད་ལྟ་སྐུལ་གྱི་གྱོད་གཞི་ཁག་1908ཐག་གཅོད་མཐའ་འདོམས་བྱས་པ་དང་། བསྐྱར་དུ་ཞིབ་གཅོད་བྱ་རྒྱུའི་ཞིབ་དཔྱོད་གྲོས་འཆར་དང་རྒོལ་གཏུག་ཁག་33བཏོན་པ། གཏུག་བཤེར་རྫུན་མའི་ཆེད་དོན་ལྟ་སྐུལ་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏིང་ཟབ་བཏང་ནས་གཏུག་བཤེར་རྫུན་མའི་གྱོད་གཞི་ཁག་17ཁྲིམས་བཞིན་ཡོ་བསྲང་བྱས་པ་བཅས་ཡིན། （པར་ངོས་གསུམ་པར་གཟིགས）（པར་ངོས་གཉིས་པར་མཐུད）

ལག་བསྟར་བྱེད་སྒོའི་བརྒྱུད་རིམ་ཧྲིལ་པོར་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་ཤུགས་རྒྱུན་མཐུད་ཆེ་རུ་བཏང་བ།

ཉེས་དོན་ལག་བསྟར་བྱས་ཚུལ་ལ་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་། “བཅའ་སྡོད་+སྐོར་སྐྱོད་+ཚན་རྩལ”བཅས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ལྟ་སྐུལ་ལམ་སྲོལ་ཚགས་ཚུད་དུ་བཏང་སྟེ། ཁྲིམས་ཆད་ཡང་དུ་གཏོང་བ་དང་། དངོས་མིན་བཙོན་འགྲོལ། གནས་སྐབས་བཙོན་ཁང་ཕྱིར་ཁྲིམས་ཆད་འཁུར་དུ་འཇུག་པ་བཅས་འོས་འཚམ་མ་བྱུང་བའི་མི་165ལ་ཡོ་བསྲང་བྱེད་དགོས་པའི་བསམ་འཆར་བཏོན་པ། དམངས་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་ཐེངས་འདིའི་ལག་བསྟར་ལས་རིམ་ལ་མཐའ་འདོམས་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་པའི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ཏེ། གྱོད་གཞི་ཁག་8024ལ“ཐེངས་འདིའི་ལས་རིམ་ལྟ་སྐུལ”ལག་བསྟར་བྱས་པའི་གྱོད་ཡིག་སྐོང་འཐེན་གྱི་ཞིབ་བཤེར་བྱས་པ་དང་། ཞིབ་དཔྱོད་ཀྱི་གྲོས་འཆར་ཁག་154བཏོན་ནས་ཁྲིམས་སྒྱུར་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་གནད་དོན་ཡོ་བསྲང་བྱེད་པར་ཁྲིམས་བཞིན་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ། ངན་སེམས་བཅངས་ནས་བུ་ལོན་ལས་གཡོལ་ཐབས་བྱེད་པ་དང་དཔྱད་མཚམས་དང་བཀའ་བཅད་ལག་བསྟར་གཏན་ནས་མི་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་ལ་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་ཤུགས་རྒྱུན་མཐུད་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་མི་49ཡི་ཉེས་དོན་འགན་འཁྲི་ཁྲིམས་བཞིན་བདའ་འདེད་གཏོང་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ་བཅས་ཡིན།

རྒྱལ་ཁབ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྤྱི་པའི་ཁེ་ཕན་རྒྱུན་མཐུད་སྲུང་སྐྱོབ་བྱས་པ།

“སྤྱི་པའི་ཁེ་ཕན་གྱི་འཐུས་ཚབ”ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་འགན་འཁྲི་བློ་ལ་བརྟན་པོར་ངེས་ནས་སྤྱི་ཕན་གཏུག་བཤེར་གྱི་གྱོད་གཞི་ཁག་1663ཐག་གཅོད་བྱས་པ། ཞིབ་གཅོད་མ་བྱས་གོང་སྲིད་འཛིན་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཁྲིམས་བཞིན་འགན་འཁྲི་བསྒྲུབ་རྒྱུར་དོ་སྣང་བྱས་ཏེ། སྲིད་འཛིན་ལས་ཁུངས་ལ་ཞིབ་དཔྱོད་གྲོས་འཆར་ཁག་583བཏོན་པ་དེ་དང་ལེན་བྱེད་ཚད་94.2%ཟིན་ཡོད། “གཏུག་བཤེར་བྱེད་ཆོག་པའི་རང་བཞིན”ལ་དམིགས་ཏེ། “གཏུག་བཤེར་གཏན་འཁེལ”གྱི་སྤྱི་ཕན་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས་ཁྲིམས་ཁང་ལ་སྤྱི་ཕན་གཏུག་བཤེར་ཁག་28བྱས་པ་ཚང་མར་ཁྲིམས་ཁང་གིས་ཁྲིམས་གཅོད་བྱ་རྒྱུའི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཐོབ་པ། རིག་དངོས་དང་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ། ཞིབ་དཔྱོད་ཀྱི་གྲོས་འཆར་ཁག་24བཏོན་པ་དང་། རིམ་ཁག་རིག་དངོས་དོ་དམ་སོགས་སྡེ་ཚན་དང་མཉམ་དུ་ཁྲིམས་སྐྱོང་ལ་བརྟེན་ནས་རིག་དངོས་རིག་གནས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ། གཞུང་ཁོངས་རྒྱུ་ནོར་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཁོངས་ཀྱི་སྤྱི་ཕན་གཏུག་བཤེར་གྱོད་གཞི་ཁག་66ཐག་གཅོད་བྱས་ནས་གཞུང་ཁོངས་རྒྱུ་ནོར་གྱི་གྱོང་གུན་སྒོར་ཁྲི་5546.9ཚུར་ལེན་ཐུབ་པ་བཅས་ཡིན།

སྐྱེ་ཁམས་བདེ་འཇགས་ཀྱི་ཞིབ་དཔྱོད་སྲུང་བཅད་བརྟན་དུ་བཏང་བ།

མཚོ་བོད་ས་མཐོའི་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོབ་བཅའ་ཁྲིམས་དང་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་སྐྱེ་ཁམས་ཤེས་དཔལ་གྱི་མཐོ་ས་འཛུགས་པའི་སྲོལ་ཡིག་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་གཏིང་ཟབ་བྱས་ནས། ས་མཐོའི་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་དགོས་མཁོ་གནད་སྨིན་ཡོང་བར་སྦྲེལ་མཐུད་བྱས་ཏེ་སྤུས་ཕྱོད་གཉིས་ལྡན་གྱི་སྒོ་ནས་འགན་འཁྲི་མུ་མཐུད་བསྒྲུབས་ཐོག ཆུ་ཚད་མཐོན་པོས་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཡག་པོ་བྱས་པས། འབྲེལ་ཡོད་གྱོད་གཞི་673ཐག་གཅོད་ཐུབ་ཡོད། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་གི་གནོད་སྐྱོན་གུན་གསབ་དང་ཞིབ་དཔྱོད་སྤྱི་ཕན་གཏུག་བཤེར་གྱི་འབྲེལ་མཐུད་རིམ་ལྡན་ཡོང་བར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས། ཉེས་དོན་ཞོར་འབྲེལ་གྱི་དམངས་དོན་སྤྱི་ཕན་གཏུག་བཤེར་གྱི་གྱོད་གཞི་27བཏོན་པ་དང་། སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་གི་སྤྱི་ཕན་གཏུག་བཤེར་ཞིབ་དཔྱོད་ཟབ་སྤེལ་བྱས་ཏེ། རི་ཆུ་ནགས་ཞིང་མཚེའུ་རྩྭ་བྱེ་མ་བཅས་ཀྱི“ཚེ་སྲོག་གི་ཐུན་མོང་ཚོགས་པ”ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྲུང་སྐྱོང་བྱས་ཏེ། སྲིད་འཛིན་སྤྱི་ཕན་གཏུག་བཤེར་གྱོད་གཞི་554བསྒྲུབས་པ་དང་། ཞིབ་དཔྱོད་གྲོས་འགོ་194བཟོ་འགྲེམས་བྱས་པ། ཞིབ་དཔྱོད་ཀྱི་འགན་སྒྲུབ་ཡག་པོ་བྱས་ནས་མ་ལག་བཅོས་སྐྱོང་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཡོད་པ་བཅས་ཡིན།

མང་ཚོགས་ཀྱི་སྐྱེ་ཁམས་ཁེ་དབང་སྲུང་སྐྱོང་ནུས་ལྡན་བྱས་པ།

ཞིབ་དཔྱོད་ཞབས་ཞུའི་ཐད་སྦྲེལ་ཁ་པར་12309ཤར་གཏོང་ཐུབ་ཡོད་པ་དང་། “སྤྱི་དོན་ཕན་སེམས”ལས་སྟེགས་ཀྱི་དང་བླངས་པ་1433གདན་ཞུ་བྱས་ནས། མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་དང་སྲིད་གྲོས་ཨུ་ཡོན་གྱི་གྲོས་གཞི་གྲོས་འགོ་དང་སྤྱི་ཕན་གཏུག་བཤེར་ཁུངས་སྣེའི་བརྗེ་སྒྱུར་ལམ་སྲོལ་བཟོས་ཏེ།

མང་ཚོགས་ཀྱིས་བཏོན་པའི་ཁུངས་སྣེ་92བསྡུ་ལེན་བྱས་ཡོད། གྱོད་ཞིབ་བྱེད་རིང་མང་ཚོགས་གདན་ཞུ་བྱས་ནས་སྤྱི་ཕན་ཟུར་ཉན་ཐེངས་148བྱས་ཡོད། གྱོད་ཞིབ་བྱས་འབྲས་ལ་མང་ཚོགས་བློ་ཡིད་ཚིམ་ཐུབ་པ་ཧུར་ཐག་བྱས་ཏེ། མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་དང་། སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཨུ་ཡོན། མི་དམངས་ལྟ་སྐུལ་པ་སོགས་དག་ཐེར་ཡོ་བསྲང་ལ་ཚོད་སྐོར་བྱེད་པར་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཤིང་། གྱོད་ཞིབ་བྱས་འབྲས་ལ་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་གྲངས་24ཟིན་ཡོད།

སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་གི་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་བཏང་བ།

སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་བཅོས་སྐྱོང་ལམ་སྲོལ་མུ་མཐུད་འཐུས་ཚང་བཟོ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཞིབ་དཔྱོད་ཁང་གིས་ལྷོ་བྱང་རི་བོའི་སྔོ་འགྱུར་ལས་གཞིར་ཁྲིམས་ལྟར་ཞབས་ཞུ་སྒྲུབ་པ་དང་འགན་ལེན་བྱེད་པའི་བསམ་འཆར་བཏོན་ཡོད།“གཙང་མཚེའུ་ནགས་གསུམ་གྱི་དཔོན་པོ་+ཞིབ་དཔྱོད་ཀྲང་+ཉེན་རྟོག་དཔོན”གྱི་ལས་ཀའི་ལམ་སྲོལ་དོན་འཁྱོལ་གཏིང་ཟབ་བྱས་ནས། གཙང་མཚེའུ་ནགས་གསུམ་ལ་སྐོར་གཡེང་ཐེངས་460ལྷག་ཙམ་བྱས་པ་དང་། སྦགས་བཙོག་བཟོས་པ་དང་ཁྲིམས་འགལ་བདག་བཟུང་བྱས་པའི་ཆུ་ལམ་སྤྱི་ལེ་2.3དང་འཚོ་བའི་གད་སྙིགས་སྣ་ཚོགས་ཏུན་3075གཙང་སེལ་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཡོད། ཆུ་ལམ་ནས་ཁྲིམས་འགལ་གྱིས་བྱེ་མ་སྔོག་འདོན་བྱས་པར་ཆུ་བེད་དང་སྤྱི་བདེ་མཉམ་དུ་ཆེད་དོན་བཅོས་སྒྲིག་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་ཏེ། ཁྲིམས་འགལ་གྱིས་བྱེ་མ་སྔོག་འདོན་རིགས་31ཞིབ་བཤེར་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། ཁྲིམས་འགལ་གྱི་བྱེ་རྡོ་ཏུན་ཁྲི་8.3དང་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་ཐོབ་ཆ་སྒོར་ཁྲི་362.8གཞུང་བཞེས་བཏང་ཡོད། ཉེན་ཡོད་སྙིགས་རོས་ཁོར་ཡུག་སྦགས་བཙོག་བཟོ་བའི་ཁྲིམས་འགལ་ཉེས་གསོག་དང་སྦགས་བཙོག་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་གྲངས་གཞི་མི་བདེན་རྫུན་སྒྲིག་བྱས་པའི་ཁྲིམས་འགལ་ཉེས་གསོག་ལ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཞིབ་དཔྱོད་ཁང་གིས་རྡུང་རྡེག་བཏང་བའི་ལས་ཀར་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་པུའུ་དང་། ཆེས་མཐོའི་མི་དམངས་ཞིབ་དཔྱོད་ཁང་། སྤྱི་བདེ་པུའུ་བཅས་ཀྱིས་བརྡ་ཁྱབ་བཏང་ནས་གཟེངས་བསྟོད་བྱས་ཡོད་པ་བཅས་ཡིན།

བློ་རྩ་བརྟན་པོས་ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྲུང་སྐྱོང་བྱས་པ།

དར་ཆ་གསལ་སྟོན་གྱིས་ཏང་གི་ཆབ་སྲིད་ལེགས་སྐྱོང་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ཨང་དང་པོར་བཞག་ནས། ཆབ་སྲིད་རེས་སྐོར་སྦྱོང་བརྡར་ནང་མི་ཐེངས་2900ལྷག་ཙམ་འདེམས་མངག་བྱས་ནས་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་ཁྲིམས་སྐྱོང་དགོངས་པ་སློབ་སྦྱོང་དང་གསོ་སྦྱོང་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པར་བྱས་ཏེ། “གཏན་འཁེལ་གཉིས”ལ་བརྩི་བཀུར་དང་བློ་རྩ་བརྟན་པོས“སྲུང་སྐྱོང་གཉིས”ཀྱི་ཆབ་སྲིད་རང་མདངས་མུ་མཐུད་གསལ་པོ་ཡོང་བ་བྱས་ཡོད། “གྲོས་གཞི་ཨང་དང་པོའི”ལམ་ལུགས་དོན་འཁྱོལ་ནན་པོ་བྱས་ཏེ། ཏང་གི་སྐབས་ཉི་ཤུ་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་པ་དང་བཞི་པའི་དགོངས་དོན་སློབ་སྦྱོང་དང་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱས་ཐོག ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་ཁྲིམས་སྐྱོང་དགོངས་པ་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་གཏིང་ཟབ་བྱས་པ་དང་། བོད་ཀྱི་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་མཛུབ་སྟོན་གལ་ཆེན་དང་དུས་རབས་གསར་པའི་ཏང་གི་བོད་སྐྱོང་མཛད་ཇུས་ཀྱི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དེང་རབས་ཅན་གྱི་བོད་ལྗོངས་གསར་པ་འཛུགས་སྐྲུན་ཇེ་མགྱོགས་སུ་གཏོང་རྒྱུར་ཁྲིམས་ལྟར་ཞབས་ཞུ་བསྒྲུབ་རྒྱུ་དང་འགན་སྲུང་བྱ་རྒྱུའི“བསམ་འཆར་16”གཏན་འབེབས་བྱས་ཏེ། སློབ་སྦྱོང་གི་གྲུབ་འབྲས་དེ་ཞིབ་དཔྱོད་ཀྱི་ལས་དོན་ལེགས་སྒྲུབ་བྱེད་པའི་བྱ་སྤྱོད་དངོས་ཀྱི་ཐོག་འགྱུར་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད།

ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཞིབ་དཔྱོད་ནན་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུར་

སྐུལ་འདེད་གཏིང་ཟབ་བཏང་བ།

ཞིབ་དཔྱོད་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཏང་སྲོལ་སྲིད་གཙང་འཛུགས་སྐྱོང་དང་རུལ་སུངས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་ལས་དོན་ལ་མུ་མཐུད་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས། སྒྲིག་ཨུད་དང་ལྟ་ཞིབ་ཨུ་ལྷན་དང་བཅའ་སྡོད་སྒྲིག་བཤེར་ལྟ་ཞིབ་ཚོགས་ཆུང་གི་ལྟ་སྐུལ་རང་རྟོགས་ངང་དང་ལེན་ཞུས་ཏེ། སྒྲིག་བཤེར་ལྟ་ཞིབ་ལས་ཁུངས་ལ་གཞོགས་འདེགས་ཀྱིས་སྒྲིག་འགལ་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་ཞིབ་དཔྱོད་མི་སྣ་6གྱོད་དོན་ཐོ་འགོད་དང་ཞིབ་བཤེར་ཐག་གཅོད་བྱས་ཡོད། ཀྲུང་དབྱང་གི་གཏན་འབེབས་དོན་ཚན་བརྒྱད་ཀྱི་དགོངས་དོན་སློབ་སྦྱོང་དང་སློབ་གསོ་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་ནས། སློབ་སྦྱོང་དང་། ཞིབ་བཤེར། སྒྱུར་བཅོས་བཅས་སྡེབ་གཅིག་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ། 《〈ཏང་སྲིད་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་གྲོན་ཆུང་བསྲི་ཚགས་དང་འཕྲོ་བརླག་གཏོང་བར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་སྲོལ་ཡིག〉ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱ་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་བྱེད་ཐབས་འགའ་ཞིག》སོགས་ལམ་ལུགས་དང་ལམ་སྲོལ་ཁག་9གཏན་འབེབས་བྱས་པས། ཞིབ་དཔྱོད་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྤྱོད་ཚུལ་ལེགས་སྐྱོང་རྒྱུན་ལྡན་ཅན་དང་ཕུགས་ཕན་ཅན་དུ་འགྱུར་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཡོད།

ཞིབ་དཔྱོད་དཔུང་ཁག་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་བ།

རིམ་གསུམ་ཁང་གི་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་ནང་འདྲེན་དང་གཞུང་ཞབས་པ་བསྡུ་ལེན་ལ་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་བྱས་ཏེ། ཞིབ་དཔྱོད་མི་སྣ་རིགས་འདྲ་མིན་43ཁ་གསབ་བྱས་ཡོད། ལས་བྱེད་པའི་བྱང་ཚད་མཐོར་གཏོང་ལས་གཞི་ལག་ལེན་བསྟར་ནས་ལས་བྱེད་ཉེན་རྟོག་པ་མི་ཐེངས་800ལྷག་ཙམ་ལ་གསོ་སྦྱོང་བྱས་པ་དང་། “སློབ་སྦྱོང་འཆད་ཁྲིད”ལ་མི་ཐེངས་948བཞུགས་ཡོད། དུས་ཁག་དང་པོའི་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་ཞིབ་དཔྱོད་ལས་སྒོའི་རིགས་གཅིག་མཁས་ཅན་5དཔྱད་འདེམས་བྱས་ཡོད། གཞི་རིམ་གྱི་རྨང་གཞི་ཟམ་མི་ཆད་པར་བརྟན་དུ་གཏོང་བ་དང་། སྒྲིག་གྲངས་དེ་གཞི་རིམ་གྱི་འཐབ་ས་དང་པོར་ཕྱོགས་ཏེ་སྟོད་ལུང་བདེ་ཆེན་ཆུས་ཞིབ་དཔྱོད་ཁང་གི་གསར་སྤེལ་ཁུལ་བཅའ་སྡོད་ཞིབ་དཔྱོད་གཞུང་དོན་ཁང་འཛུགས་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཡོད། ཞིབ་དཔྱོད་བྱ་རྒྱུར་མུ་མཐུད་རོགས་སྐྱོར་ཡག་པོ་ཐོབ་པ་བྱས་ནས། “བོད་སྐྱོར་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་དང་ས་མཐོའི་རྐང་འཛིན་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི”རྣམ་པ་བཏོད་ཐོག གཞི་རིམ་ཞིབ་དཔྱོད་ཁང་ལ“གཅིག་འཐུས་རྣམ་པའི”རོགས་ཁྲིད་གཏིང་ཟབ་བྱས་ཏེ། གཞི་རིམ་གྱི་ལས་བྱེད་ཉེན་རྟོག་པའི་འགན་འཁྲི་སྒྲུབ་ནུས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཆེ་རུ་བཏང་ཡོད། ཞིབ་དཔྱོད་རིག་གནས་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ། གཞི་རིམ་ཞིབ་དཔྱོད་ཁང་མང་པོའི་རིག་གནས་གྲགས་རྟགས་དང་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་ལས་སྒོ་མཉམ་འདྲེས་ཀྱི་དཔེ་མཚོན་གྱོད་གཞི་དེ་ཆེས་མཐོའི་མི་དམངས་ཞིབ་དཔྱོད་ཁང་གིས་རྒྱལ་ཡོངས་ཞིབ་དཔྱོད་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཕུལ་བྱུང་གྲགས་རྟགས་དང་དཔེ་མཚོན་གྱོད་གཞིར་བདམས་ཡོད།

སྤུས་ཕྱོད་གཉིས་ལྡན་གྱི་གྱོད་ཞིབ་ལམ་ལུགས་ལམ་སྲོལ་

ཟབ་སྤེལ་དང་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་བ།

ཞིབ་དཔྱོད་ཀྱི“དོ་དམ་ཆེན་པོ”ཡི་རྣམ་པ་གཏོད་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཐོག “དོ་དམ་གསུམ”གཞི་གཅིག་ཏུ་དམ་འཛིན་ཏན་ཏིག་བྱས་ནས་སྤུས་ཕྱོད་གཉིས་ལྡན་གྱི་གྱོད་ཞིབ་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུའི་བསམ་འཆར་བཟོ་འདོན་བྱས་པས། སྤུས་ཚད་ཚོད་སྐོར་ཞིབ་བཤེར་གྱོད་གཞི་2368སྒྲིག་འཛུགས་བྱས་ཡོད། རིམ་ཁག་ཞིབ་དཔྱོད་ཁང་གིས་སྣེ་ཁྲིད་དེ་གྱོད་གཞི་4533གྱོད་ཞིབ་བྱས་པ་དང་། ཁྲིམས་ཁང་འདྲི་གཅོད་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་མི་ཐེངས་122ཟུར་ཞུགས་བྱས་ཡོད། ཁྲིམས་འཛིན་འགན་འཁྲིའི་ལམ་ལུགས་དོན་འཁྱོལ་མུ་མཐུད་གཏིང་ཟབ་བྱས་པ་དང་། འགན་སྒྲུབ་ཀྱི་དབང་ཆ་དང་འགན་འཁྲིའི་གསལ་ཐོ་ཞིབ་ཕྲ་དང་འཐུས་ཚང་བཟོས་པ། ཉེས་དོན་འཛིན་བཟུང་གི་མཆན་སྤྲོད་མི་བྱེད་ཅིང་ཞུ་གཏུག་མི་བྱེད་པ་དང་དམངས་དོན་སྲིད་འཛིན་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་པ་སོགས་གཙོ་གནད་ལྷུ་ཚིགས་ལ་ཚོད་འཛིན་དང་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་བ་བཅས་བྱས་ཡོད། སྤུས་ཕྱོད་གཉིས་ལྡན་གྱི་སྒོ་ནས་གྱོད་གཞི་རེ་རེའི་ཚད་ལྡན་མ་ལག་མུ་མཐུད་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་སྟེ། 《ཞིབ་དཔྱོད་ཀྱིས་གྱོད་ཞིབ་བྱེད་རིང“དམིགས་སར་འཁེལ་བ་བདུན”ཧུར་ཐག་བསྒྲུབས་ཏེ། སྤུས་ཕྱོད་གཉིས་ལྡན་གྱི་སྒོ་ནས་གྱོད་གཞི་རེ་རེ་བཞིན་ཐག་གཅོད་ཡག་པོ་བྱ་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་ལག་བསྟར་བསམ་འཆར》བཏོན་ནས། སྤུས་ཕྱོད་གཉིས་ལྡན་གྱིས་གྱོད་ཞིབ་བྱ་རྒྱུར་གཞི་འཛིན་ས་དང་། ཚད་གཞི། གདེང་འཇོག་བཅས་མཁོ་འདོན་བྱས་ཡོད།

ལྟ་སྐུལ་བྱེད་མཁན་གྱིས་དེ་བས་ཀྱང་ལྟ་སྐུལ་དང་ལེན་

ཞུ་བའི་འདུ་ཤེས་བརྟན་པོ་བཙུགས་པ།

ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་ཞིབ་དཔྱོད་ལས་ཁུངས་ཀྱིས《དུས་རབས་གསར་པའི་ཞིབ་དཔྱོད་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་བཅའ་ཁྲིམས་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་པའི་ལས་ཀར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་གཏན་འབེབས》ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱས་ནས། རིམ་མཚུངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་དང་དེའི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ལྷན་ལ་ལས་དོན་སྙན་སྒྲོན་ཐེངས་184ཕུལ་ཡོད་ཅིང་། རིམ་ཁག་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་དང་སྲིད་གྲོས་ཨུ་ཡོན་སོགས་ཞིབ་དཔྱོད་ལས་དོན་ལ་གཟིགས་ཞིབ་གནང་བར་གདན་འདྲེན་ཞུས་ནས། ཞིབ་དཔྱོད་ཀྱི་བྱེད་སྒོར་ཐེ་ཞུགས་བྱེད་མཁན་མི་ཐེངས་899ཟིན་ཡོད་ཁར། རིམ་ཁག་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་དང་སྲིད་གྲོས་ཨུ་ཡོན་གྱི་གྲོས་འགོ་དང་གྲོས་གཞི་ཁག་233གཉེར་སྒྲུབ་བྱས་ཡོད། ཞིབ་བཤེར་འཛིན་བཟུང་དང་། ཞུ་གཏུག་བྱེད་རྩིས་མེད་པ། ཡིག་འབུལ་ཞུ་བཅར་གྱི་དག་སེལ་སོགས་ལ་རྩོད་གཞི་དང་ཤུགས་རྐྱེན་ངན་པ་ལྡན་པའི་གྱོད་གཞི་461ལ་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་དང་སྲིད་གྲོས་ཨུ་ཡོན། རིགས་གཅིག་མཁས་དབང་སོགས་མི་1579གཟུ་ཉན་བྱ་རྒྱུར་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཡོད། མི་དམངས་ལྟ་སྐུལ་པ་གདན་འདྲེན་ཞུས་ནས་ཞིབ་དཔྱོད་ཀྱིས་གྱོད་ཞིབ་བྱེད་པའི་གྱོད་གཞི་ཁག་295ལ་ལྟ་སྐུལ་བྱས་ནས། དྲང་བདེན་དྲང་གཞག་ཚོར་ཐུབ་པ་དང་། རེག་ཐུབ་པ། མཐོང་ཐུབ་པ་བཅས་བྱུང་ཡོད།

（བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་ཞིབ་དཔྱོད་ཁང་གིས་མཁོ་འདོན་བྱས）