རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གསར་འགྱུར་གཞུང་དོན་ཁང་གིས་2025ལོའི་ཟླ་8ཚེས་5ཉིན(གཟའ་མིག་དམར)གྱི་སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་10པར་གསར་འགྱུར་ཡོངས་བསྒྲགས་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་ཤིང་། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་ཝང་ཅུན་ཀྲེང་དང་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་གཞོན་པ་དང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་ཀརྨ་ཚེ་བརྟན་གྱིས་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ངོ་60འཁོར་བའི་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་ངོ་སྤྲོད་གནང་བ་མ་ཟད། གསར་འགོད་པས་བཏོན་པའི་དྲི་བར་ལན་ཡང་བསྐྱོན་པ་རེད། ད་ཐེངས་གསར་འགྱུར་ཡོངས་བསྒྲགས་ཚོགས་འདུའི་དྲི་བ་དྲིས་ལན་གྱི་ནང་དོན་གནད་བསྡུས་གཤམ་གསལ།
ཉིན་རེའི་དཔལ་འབྱོར་གསར་འགྱུར་གྱི་གསར་འགོད་པ། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ངོ་60འཁོར་ཚུན་དང་ལྷག་པར་དུ་ཉེ་བའི་ལོ་ལྔའི་རིང་། བོད་ཀྱིས་དམངས་འཚོའི་འདུ་འགོད་དང་རྣམ་གྲངས་ལ་སྐུལ་འདེད་ཤུགས་ཆེན་བཏང་བས་བོད་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་མང་ཚོགས་ལ་དམངས་འཚོའི་རྣམ་གྲངས་དེ་དག་ཁྲོད་ནས་ཕན་པ་གང་དག་ཐོབ་མིན་ངོ་སྤྲོད་གནང་རོགས།
ཀརྨ་ཚེ་བརྟན། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དབུ་བརྙེས་ཚུན། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་དང་སྲིད་གཞུང་གིས་ཆུ་དང་། གློག ལམ། དྲ་བ། འཕྲིན་གཏོང་སོགས་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ལེགས་སུ་ཤུགས་ཆེན་བཏང་བར་བརྟེན་མི་རིགས་ཁག་གི་མང་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བར་ཆུ་ཟོམ་ནས་ཆུ་ཀ་ལའི་བར་དང་། སྣུམ་བཞུ་ནས་གློག་སྒྲོན་བར། ས་རྡོའི་ལམ་ནས་སྣུམ་ནག་ལམ་བར། སྦྲ་གུར་ནས་ཐོག་རྩེག་ཁང་པ་བར་བཅས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། ལྷག་པར་དུ“ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་བཞི་པའི”ཚུན། ང་ཚོས་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་མཛུབ་སྟོན་གལ་ཆེན་དང་དུས་རབས་གསར་པའི་ཏང་གི་བོད་སྐྱོང་མཛད་ཇུས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ། དམངས་འཚོ་ལེགས་སུ་གཏོང་བ་དང་མི་སེམས་གཅིག་སྒྲིལ་བྱ་རྒྱུ་དེ་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འགོ་འཛུགས་ས་དང་དོན་ལ་བབས་སར་བརྩི་བ་དང་། “དམངས་འཚོའི་འདུ་འགོད་ཆེན་པོ་བཅུ”མུ་མཐུད་ལག་བསྟར། བློ་གཅིག་སེམས་གཅིག་གིས་དམངས་འཚོའི་བྱ་བ་དངོས་ཡག་པོ་སྒྲུབ་པ་བཅས་བྱས་པར་བརྟེན། བྱིས་པར་སྐྱོང་མཁན་ཡོད་པ་དང་། སྦྱོང་དུས་སློབ་མཁན་ཡོད་པ། ངལ་རྩོལ་ལ་ཐོབ་ཆ་ཡོད་པ། ན་དུས་སྨན་བཅོས་ཐུབ་པ། རྒས་དུས་འཚོ་རྟེན་ཡོད་པ། སྡོད་སའི་ཁང་པ་ཡོད་པ། ཉམས་ཞན་སྐྱོང་མཁན་ཡོད་པ་བཅས་ལ་གྲུབ་འབྲས་གསར་པ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཐོབ་ཡོད།
“ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་བཞི་པའི”རིང་། རྒྱལ་ཁབ་དང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱིས་ཁྱོན་སྤྱི་ཚོགས་བྱ་གཞག་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཁག་28བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ནས་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་246.5གཏོང་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་བཀོད་ཡོད། མིག་སྔའི་བར། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་236.78བཏང་ནས་མང་ཚོགས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་དང་རེ་སྒུག་གི་དོན་དངོས་དང་བྱ་བཟང་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་ཡག་པོ་བསྒྲུབས་ཡོད།
འཕྲོད་བསྟེན་ཁྱབ་ཁོངས་ཐད། བདེ་ཐང་བོད་ལྗོངས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུར་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ། སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་སྒྲིག་གཞིའི་བསྡོམས་འབོར་7231དང་། ནད་ཁྲིའི་བསྡོམས་འབོར་21488 འཕྲོད་བསྟེན་ལག་རྩལ་མི་སྣའི་བསྡོམས་འབོར་50766བཅས་སོ་སོར་ཟིན་ནས་གཞི་རིམ་གྱི་སྨན་བཅོས་དང་། སྔོན་འགོག བདེ་སྲུང་སོགས་གཞི་རྩའི་སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་ཞབས་ཞུ་དང་སྤྱི་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་ཞབས་ཞུའི་ཆུ་ཚད་ཆེས་ཆེར་མཐོ་རུ་ཕྱིན་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་ཆོག ཉེ་ཆར། སི་ཁྲོན་སློབ་ཆེན་ཧྭ་ཤིས་སྨན་ཁང་བོད་ལྗོངས་སྨན་ཁང་ནས་སྨན་བཅོས་བྱེད་འགོ་ཚུཌ་པས། བོད་ཀྱིས“ནད་ཆེན་བོད་ནས་བཅོས་པའི”དམིགས་ཚད་ཕྱོགས་སུ་སླར་ཡང་གོམ་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་སྤོས་ཡོད།
སློབ་གསོའི་ཁྱབ་ཁོངས་ཐད། ང་ཚོས་སློབ་ཆུང་29དང་། དམའ་འབྲིང་15 མཐོ་འབྲིང་དཀྱུས་མ་5བཅས་གསར་དུ་བསྐྲུན་པ་དང་། འབྲིང་རིམ་ལས་རིགས་སློབ་གྲྭ་6བསྐྱར་སྐྲུན་རྒྱས་སྐྲུན་བྱས་པ། གཞིས་རྩེའི་ལས་རིགས་ལག་རྩལ་སློབ་གླིང་སོགས་རྣམ་གྲངས་གལ་ཆེན་སྐྲུན་འགོ་བཙུགས་ཏེ། མི་འབོར་གྱི་འགྱུར་ལྡོག་དང་འཚམ་པའི་སློབ་གསོའི་ཐོན་ཁུངས་བཀོད་སྒྲིག་ལེགས་སུ་རྒྱུན་མཐུད་བཏང་ནས་ཕྲུ་གུ་ཚོ“སློབ་གྲྭ་ཡག་པོར་སྐྱོད་ཐུབ་པའི”འགན་ལེན་བྱས་ཡོད།
རིག་རྩལ་ཁྱབ་ཁོངས་ཐད། རིག་གནས་རླུང་འཕྲིན་བརྙན་འཕྲིན་སྒྱུ་རྩལ་ལྟེ་གནས་དང་རིག་ལྡན་རླུང་འཕྲིན་བརྙན་འཕྲིན་འདུ་འགོད་སོགས་རིག་གནས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་དང་མང་ཚོགས་ཀྱི་ལུས་རྩལ་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འབོར་ཆེན་བསྐྲུན་ནས་སྤྱད་པར་བརྟེན། མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་པའི་རིག་གནས་འཚོ་བ་སྔར་བས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་སུ་ཕྱིན་པ་མ་ཟད། དམངས་ཡོངས་ལུས་སྦྱོང་གི་རྣམ་པ་ཟབ་མོའང་བཏོད་ཡོད།
སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་ཁྱབ་ཁོངས་ཐད། ང་ཚོས་དམིགས་བསལ་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་མི་སྣ་གཅིག་སྡུད་བསྙེན་བཀུར་ལྟེ་གནས་80བསྐྲུན་ནས་དམིགས་བསལ་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་མི་སྣ་5825ལ་གཅིག་སྡུད་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ཡོད། བྱིས་པའི་ཕན་བདེའི་སྒྲིག་གཞི་11བསྐྲུན་ནས་དྭ་ཕྲུག་3236གཅིག་སྡུད་གསོ་ཉར་བྱས་ཡོད། སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་ནང་ཞུགས་མཁན་གྱིས་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ས་ཆ་གཞན་དུ་སྨན་བཅོས་བྱས་ན་སྨན་རིན་ཐད་ཀར་རྩིས་རྒྱག་ཆོག་པ་དང་2024ལོར་དབུལ་སྒྲོལ་མི་འབོར་གྱི་མི་རེའི་ཆ་སྙོམས་ཡོང་འབབ་ཁེ་གཙང་དུས་མཚུངས་ལས་12.5%ཡན་འཕར་ཡོད།
ཧྥུང་ཧོང་སྲུང་སྐར་བརྙན་འཕྲིན་གྱི་གསར་འགོད་པ། ཉེ་དུས། ཏཱ་ལ་སྐྱེ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པས་ཁོ་པའི་ཡང་སྲིད་སྐོར་གྱི་འབྲེལ་ཡོད་གསལ་བསྒྲགས་བསྐྱར་དུ་སྤེལ་ཡོད། ཁྱེད་ཀྱིས་དེའི་ཐད་ལྟ་སྟངས་ཅི་འདྲ་འཛིན་གྱི་ཡོད་དམ།
ཀརྨ་ཚེ་བརྟན། སྤྲུལ་སྐུའི་ཡང་སྲིད་ལ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ངེས་སྲོལ་ནན་པོ་ཡོད། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཞེས་པའི་མིང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཁྲིམས་མཐུན་རང་བཞིན་དེ་ཀྲུང་དབྱང་སྲིད་གཞུང་ནས་བྱུང་བས། ཏཱ་ལའི་ཡང་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐད་ཀྲུང་དབྱང་སྲིད་གཞུང་ལ་རྩོད་ཐབས་བྲལ་བའི་མཐའ་མའི་ཐག་གཅོད་བྱེད་དབང་ཡོད། དེ་ནི་རྒྱ་ཆེའི་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ཀྱིས་བརྟན་པོར་སྲུང་བའི་བསྲུང་བྱ་རེད་ལ། ཏཱ་ལའི་ཡང་སྲིད་སྐོར་གྱི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ངེས་སྲོལ་གྱི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པས། ཡང་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐད་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མི་སྒེར་ལ་ཚིག་ཐག་གཅོད་དབང་གཏན་ནས་མེད། ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཡང་སྲིད་ཐད་ངེས་པར་དུ“རྒྱལ་ནང་དུ་བཙལ་འཚོལ་དང་། གསེར་བུམ་དཀྲུག་འདོན། ཀྲུང་དབྱང་སྲིད་གཞུང་གི་ཆོག་མཆན་ཐོབ་པ”བཅས་ཀྱི་རྩ་དོན་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ངེས་སྲོལ་ལ་བརྩི་སྲུང་ཞུ་བ་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བཅའ་ཁྲིམས་དང་ཁྲིམས་སྲོལ་ལྟར་སྒྲུབ་དགོས།
ཁྲིམས་སྐྱོང་ཉིན་རེའི་ཚགས་པར་གྱི་གསར་འགོད་པ། མི་རིགས་ས་ཁོངས་རང་སྐྱོང་ལམ་ལུགས་དེ་ཀྲུང་གོས་མི་རིགས་ཀྱི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་གཞི་རྩའི་སྲིད་ཇུས་སུ་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཡོད། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ངོ་60སོང་ཚུན་གྱི་ལག་ལེན་ནས་བལྟས་ཚེ། མི་རིགས་ས་ཁོངས་རང་སྐྱོང་ལམ་ལུགས་བོད་དུ་ལག་བསྟར་ཞིབ་ཕྲ་གང་དག་བྱུང་ཡོད་དམ། དཔེ་ཁ་ཤས་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ནས་གསལ་བཤད་གནང་རོགས།
ཀརྨ་ཚེ་བརྟན། 1965ལོའི་ཟླ་9པར། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དབུ་བརྙེས་ནས་མི་རིགས་ས་ཁོངས་རང་སྐྱོང་ལམ་ལུགས་ལག་བསྟར་བྱས་པས། མི་རིགས་ཁག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལས་དོན་ལ་དོ་དམ་དང་རང་བདག་ངང་ས་ཁུལ་དེ་ག་དང་མི་རིགས་དེ་གའི་ལས་དོན་དོ་དམ་ནང་འདྲ་མཉམ་ངང་ཞུགས་པའི་དབང་ཆ་གང་ལེགས་སྤྱོད་ཐུབ་པ་བྱུང་ནས“ཡར་ལངས་ཏེ་བདག་པོར་འགྱུར་བ”ནས“རང་ཁྱིམ་རང་བདག་བྱུང་བའི”བར་གྱི་འགྱུར་ལྡོག་གཏིང་ཟབ་མངོན་འགྱུར་དངོས་འབྲེལ་བྱུང་ཡོད། ལོ་ངོ་60ཡི་རིང་། མི་རིགས་ས་ཁོངས་རང་སྐྱོང་ལམ་ལུགས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང་། དཔལ་འབྱོར། རིག་གནས་སོགས་བྱ་གཞག་ཁག་ཡུན་རིང་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་རྒྱུར་སྣེ་ཁྲིད་ཐུབ་སྟེ་བོད་འདི་ཉིད་མེས་རྒྱལ་གྱི་མཐའ་མཚམས་མི་རིགས་ས་ཁུལ་བཅོས་སྐྱོང་གི་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་པའི་དཔེ་མཚོན་གྱི་གྲས་སུ་གྱུར་ཡོད། ངས་ཕྱོགས་ཁ་ཤས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ངོ་སྤྲོད་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།
གཅིག གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་རང་ཁྱིམ་རང་བདག་གི་དབང་ཆར་ཁྲིམས་བཞིན་འགན་ལེན་ཐུབ་ཡོད། 《ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་མི་རིགས་ས་ཁོངས་རང་སྐྱོང་བཅའ་ཁྲིམས》ཀྱི་གཏན་འབེབས་གཞིར་བཟུང་། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ལྷན་ནང་བོད་རིགས་སྤྱི་དམངས་ཀྱིས་ཀྲུའུ་རེན་ནམ་ཡང་ན་ཀྲུའུ་རེན་གཞོན་པའི་འགན་འཁུར་བ་དང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་བོད་རིགས་སྤྱི་དམངས་ཀྱིས་འགན་འཁུར་ཡོད། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དབུ་བརྙེས་པ་ནས་ད་བར་སྐབས་རིམ་བྱུང་གི་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཀྲུའུ་རེན་དང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གཞུང་གི་ཀྲུའུ་ཞི་ཚང་མ་ནི་བོད་རིགས་སྤྱི་དམངས་ཡིན། མིག་སྔར། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་སྐབས་བཅུ་གཉིས་པར་འཐུས་མི་ཁྱོན་428ཡོད་པའི་ནང་བོད་རིགས་དང་མི་རིགས་གཞན་དག་གི་འཐུས་མི་ཁྱོན་280ཡོད་པ་དེས་65.42%བཟུང་ཡོད།
གཉིས། བབ་བསྟུན་ལག་བསྟར་དབང་ཆ་ཁྲིམས་བཞིན་སྤྱད་ཡོད། 《ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་མི་རིགས་ས་ཁོངས་རང་སྐྱོང་བཅའ་ཁྲིམས》ནང་། གོང་རིམ་རྒྱལ་ཁབ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་གྲོས་ཆོད་དང་། གཏན་འབེབས། བཀའ་རྒྱ། མཛུབ་སྟོན་བཅས་ལ་གལ་ཏེ་མི་རིགས་རང་སྐྱོང་ས་གནས་ཀྱི་དོན་དངོས་གནས་ཚུལ་དང་མི་འཚམ་པ་ཡོད་ཚེ་རང་སྐྱོང་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་གོང་རིམ་རྒྱལ་ཁབ་ལས་ཁུངས་ལ་སྙན་སེང་ཞུས་ནས་ཆོག་མཆན་ཐོབ་རྗེས་བབ་བསྟུན་ལག་བསྟར་རམ་ཡང་ན་ལག་བསྟར་བྱེད་མཚམས་འཇོག་ཆོག་པའི་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད། 2024ལོའི་ལོ་མཇུག་བར། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་དང་དེའི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ལྷན་གྱིས་སྔ་རྗེས་སུ་ས་གནས་རང་བཞིན་གྱི་ཁྲིམས་སྲོལ་དང་ཁྲིམས་སྲོལ་གྱི་ངོ་བོ་ལྡན་པའི་གྲོས་ཆོད་དང་གཏན་འབེབས་171བཟོས་ནས་ལག་བསྟར་བྱས་པའི་ནང་ད་ལྟ་གོ་ཆོད་པའི་གྲོས་ཆོད་དང་གཏན་འབེབས་136ཡོད་པ་དང་གྲོས་ཆོད་དང་གཏན་འབེབས་35མེད་པ་བཟོས་ཡོད།
གསུམ། སྐད་ཡིག་འདྲ་མཉམ་ངང་སྤྱོད་རྒྱུར་ཁྲིམས་བཞིན་འགན་ལེན་བྱས་ཡོད། 《ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས》དང《ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་མི་རིགས་ས་ཁོངས་རང་སྐྱོང་བཅའ་ཁྲིམས》ནང་། མི་རིགས་ཁག་ཚང་མར་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བེད་སྤྱོད་དང་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་རང་དབང་ཡོད་པ་གཏན་འབེབས་ཁ་གསལ་བྱས་ཡོད། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་གྱིས་གྲོས་ཆོད་དང་ཁྲིམས་སྲོལ་ལ་གྲོས་འཆམ་བྱས་པ་དང་བོད་ཀྱི་རིམ་ཁག་སྲིད་གཞུང་དང་སྲིད་གཞུང་སྡེ་ཚན་གྱིས་ཡོངས་ཁྱབ་རང་བཞིན་གྱི་ཡིག་ཆ་བཀྲམ་པ་དང་སྤྱི་བསྒྲགས་ཡོངས་བསྒྲགས་བྱས་པ་དང་ཆབས་ཅིག རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྤྱི་སྤྱོད་སྐད་ཡིག་དང་བོད་སྐད་ཡིག་དུས་གཅིག་ཏུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
བཞི། མི་རིགས་ཁག་གི་འདྲ་མཉམ་དབང་ཆར་ཁྲིམས་བཞིན་འགན་ལེན་བྱས་ཡོད། 《ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་མི་རིགས་ས་ཁོངས་རང་སྐྱོང་བཅའ་ཁྲིམས》ནང་། མི་རིགས་རང་སྐྱོང་ས་གནས་ཀྱི་རང་སྐྱོང་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ས་གནས་དེ་གའི་མི་རིགས་ཚང་མར་འདྲ་མཉམ་གྱི་ཁེ་དབང་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པར་འགན་ལེན་བྱས་ནས། ས་གནས་དེ་གར་འདུས་སྡོད་བྱས་པའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་གཞན་དག་ལ་རོགས་རམ་བྱས་ཏེ་དེ་མཚུངས་ཀྱི་རང་སྐྱོང་ས་གནས་སམ་ཡང་ན་མི་རིགས་ཤང་འཛུགས་དགོས་པའི་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱིས་ལྷོ་ཁ་དང་། ཉིང་ཁྲི། ཆབ་མདོ་བཅས་གྲོང་ཁྱེར་གསུམ་དུ་མི་རིགས་རང་སྐྱོང་ཤང་ཁྱོན་9བཙུགས་པའི་ནང་། མོན་པ་མི་རིགས་ཤང་5དང་། ལྷོ་པ་མི་རིགས་ཤང་3 འཇང་མི་རིགས་ཤང་1བཅས་ཡོད་པས། བོད་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་འདྲ་མཉམ་ངང་ས་གནས་ཀྱི་ལས་དོན་དོ་དམ་ནང་ཞུགས་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཆར་འགན་ལེན་ཏན་ཏིག་ཐུབ་ཡོད།
(རྩོམ་ཡིག་འབྱུང་ཁུངས། ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གསར་འགྱུར་གཞུང་དོན་ཁང་གི་དྲ་ཚིགས)
(བསྟན་བློ་དང་། བདེ་སྐྱིད། པད་ཆོས། དབང་སྒྲོན་སྐྱིད། པ་སངས། ཚེ་དབང་ལྷ་མོ་བཅས་ཀྱིས་སྒྱུར་ཞུས་བྱས)